W systemie pomocy społecznej wyróżnia się m.in. następujące świadczenia:
1. Pieniężne:
– zasiłek stały,
– zasiłek okresowy,
– zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,
– zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie;
2. Niepieniężne:
– praca socjalna,
– bilet kredytowany,
– składki na ubezpieczenie zdrowotne,
– składki na ubezpieczenia społeczne,
– pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie,
– sprawienie pogrzebu,
– schronienie,
– posiłek,
– niezbędne ubranie,
– usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania,
– specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia.
Zasiłek stały przysługuje:
- pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
- pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Całkowita niezdolność do pracy oznacza:
całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, lub o całkowitej niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji), albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów, lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (odpowiednie orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności).
W przypadku osoby samotnie gospodarującej wysokość zasiłku stanowi różnicę między jej kryterium dochodowym (542,00 zł.) a jej dochodem, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529,00 zł. miesięcznie. Natomiast w przypadku osoby w rodzinie jest to różnica między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (456,00 zł.), a dochodem na osobę w tej rodzinie. Zasiłek stały nie może być niższy niż 30 zł. miesięcznie.
Zasiłek okresowy
Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
- osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej,
- rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Zasiłek okresowy ustala się:
w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby
w przypadku rodziny – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Wprowadzono też dodatkową zasadę ustalającą minimalną kwotę zasiłku jako określony procent różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem osoby lub rodziny (w obu przypadkach 50%).
Zasiłek celowy
Wypłacany jest w celu zaspokojenia niezbędnej (konkretnej) potrzeby bytowej. Zasiłek może być przeznaczony na: koszty zakupu żywności, leków, leczenia, zakup opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobne remonty i naprawy w mieszkaniu, koszty pogrzebu, bilet kredytowy.
Zasiłek może być również przyznany osobie lub rodzinie, która poniosła straty w wyniku:
- zdarzenia losowego,
- klęski żywiołowej lub ekologicznej.
W tych przypadkach pomoc może być przyznana niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Zasiłek celowy na żywność z Programu „Pomoc Państwa w zakresie dożywiania” .
Obecnie można ubiegać się również o zasiłek celowy na zakup posiłku/żywności w ramach Rządowego Programu „Pomoc Państwa w zakresie dożywiania” kryterium dochodowe obowiązujące przy tej pomocy wynosi 150% kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Szczególnie pomocy w zakresie dożywiania udziela się::
– dzieciom do 7 roku życia,
– uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej,
– osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym .
Specjalny zasiłek celowy
Jest świadczeniem przyznawanym na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej i może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny.
Zasiłek celowy specjalny ma charakter uznaniowy, a zatem przyznanie go zależy od okoliczności sprawy oraz środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka na tę formę pomocy.
Praca socjalna
Praca socjalna jest to działalność prowadzona przez pracowników socjalnych zatrudnionych w GOPS, mająca na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi. Praca socjalna jest świadczeniem, którym obejmuje się osoby i rodziny niezależnie od posiadanego dochodu.
Poradnictwo
Poradnictwo (udzielanie porad, wskazówek, informacji) jest świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych. Są to osoby dotknięte jedną lub kilkoma z dysfunkcji, tj. ubóstwem, sieroctwem, bezdomnością, bezrobociem, niepełnosprawnością, chorobą, przemocą w rodzinie, bezradnością w sprawach opiekuńczo- wychowawczych, alkoholizmem itd. Porada jest udzielana bez względu na posiadany dochód.
Sprawienie pogrzebu
Ustawa o pomocy społecznej nakłada na gminę obowiązek sprawienia pogrzebu osobie zmarłej, zarówno bezdomnej, jak również osobie, która pozostawała w rodzinie korzystającej z pomocy społecznej. Gmina ma prawo do uzyskania zwrotu wydatków poniesionych w związku ze sprawieniem pogrzebu. Podlegają one zwrotowi w całości lub w części z masy spadkowej po zmarłym, a jeżeli przysługuje zasiłek pogrzebowy z ubezpieczenia społecznego- z tego zasiłku.
Usługi opiekuńcze
Usługi opiekuńcze przysługują osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić.
Usługi te obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zalecaną przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
Przyznanie usług opiekuńczych następuje w drodze decyzji wydanej przez kierownika OPS. Decyzja w tym przedmiocie określa zakres, okres i miejsce świadczenia usług.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jasienicy Rosielnej zatrudnia opiekunki domowe, które świadczą usługi opiekuńcze na terenie tutejszej gminy.